Phụng Vụ Lời Chúa Ngày 01/09/2024

₁ Khi ấy, ông Mô-sê nói với dân Ít-ra-en rằng: “Giờ đây, hỡi Ít-ra-en, hãy nghe những thánh chỉ và quyết định tôi dạy cho anh em, để anh em đem ra thực hành. Như vậy anh em sẽ được sống và sẽ được vào chiếm hữu miền đất mà Đức Chúa, Thiên Chúa của cha ông anh em, ban cho anh em.₂ Anh em đừng thêm gì vào lời tôi truyền cho anh em, cũng đừng bớt gì, nhưng phải giữ những mệnh lệnh của Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, mà tôi truyền cho anh em.₆ Anh em phải giữ và đem ra thực hành, vì nhờ đó anh em sẽ được các dân coi là khôn ngoan và thông minh. Khi được nghe tất cả những thánh chỉ đó, họ sẽ nói: ‘Chỉ có dân tộc vĩ đại này mới là một dân khôn ngoan và thông minh!’₇ Phải, có dân tộc vĩ đại nào được thần minh ở gần, như Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, ở gần chúng ta, mỗi khi chúng ta kêu cầu Người?₈ Có dân tộc vĩ đại nào được những thánh chỉ và quyết định công minh, như tất cả Lề Luật mà hôm nay tôi đưa ra trước mặt anh em?”

₁₇ Anh em thân mến, mọi ơn lành và mọi phúc lộc hoàn hảo đều do từ trên, đều tuôn xuống từ Cha là Đấng dựng nên muôn tinh tú; nơi Người không hề có sự thay đổi, cũng không hề có sự chuyển vần khi tối khi sáng.₁₈ Người đã tự ý dùng Lời chân lý mà sinh ra chúng ta, để chúng ta nên như của đầu mùa trong các thọ tạo của Người.

_21b Anh em hãy khiêm tốn đón nhận lời đã được gieo vào lòng anh em; lời ấy có sức cứu độ linh hồn anh em.

₂₂ Anh em hãy đem Lời ấy ra thực hành, chứ đừng nghe suông mà lừa dối chính mình.

₂₇ Lòng đạo đức tinh tuyền và không tỳ ố trước mặt Thiên Chúa Cha, là thăm viếng cô nhi quả phụ lâm cảnh gian truân, và giữ mình cho khỏi mọi vết nhơ của thế gian.

Ðoạn Tin Mừng hôm nay khởi đi từ một chuyện nhỏ, chuyện các môn đệ không rửa tay trước khi ăn. Ðối với người Pharisêu, sau khi ra nơi phố chợ, người ta thường trở nên ô uế do đụng chạm. Phải rửa tay vì tay ô uế làm đồ ăn ô uế và đồ ăn ô uế sẽ khiến cả con người ô uế. Ðức Giêsu đã long trọng khẳng định: “Không có gì từ bên ngoài vào trong con người lại có thể làm cho con người ra ô uế” (c. 15). Khẳng định này là một cuộc cách mạng, bởi lẽ người Do Thái bị bao vây bởi nhiều cấm kỵ. Họ không được ăn thịt heo hay thịt thú chết ngạt; không được đụng vào xác chết hay người phong; không được chung đụng với dân ngoại hay người tội lỗi. Ðụng vào hay ăn vào là trở nên ô uế ngay. Trong những năm rao giảng trên đất Ítraen, Ðức Giêsu đã phạm nhiều điều cấm kỵ, đã phá đổ nhiều bức tường ngăn cách kẻ xấu - người tốt, dân Do Thái và dân ngoại, nam và nữ, nô lệ và tự do,... Ngài hồn nhiên đến với những người bị coi là ô uế, ăn uống, gần gũi họ, để làm họ nên sạch.

Thật ra, Ðức Giêsu chẳng phản đối gì chuyện rửa tay, nhưng Ngài thấy nó có vẻ giả hình, vì người ta chẳng để ý đến chuyện tẩy rửa trái tim. Rửa tay để được yên tâm, mãn nguyện, để tránh khỏi phải rửa tâm hồn vốn là điều khó hơn. Ðức Giêsu cho ta thấy cái ô uế thực sự lại không đến từ đụng chạm hay ăn uống. Cái ô uế đáng sợ nằm ngay trong trái tim mỗi người. Nó không từ ngoài vào, nhưng từ trong ra. Ngài kể ra 12 ý định xấu xa bắt nguồn từ trái tim, ý định xấu dẫn đến hành động không đẹp (cc. 21-22).

Cần trở về với trái tim của mình. Ðó không phải là một cuộc dạo chơi, nhưng là một thách đố dám nhìn cái tôi sau lớp mặt nạ. “Hãy tạo cho mình một trái tim mới” (Ed 18,31). Ðó là lệnh truyền của Ðức Chúa, nhưng con người chẳng thể tự mình thay tim. “Ta sẽ thanh tầy các ngươi. Ta sẽ ban cho các ngươi một trái tim mới” (Ed 36,25tt). Ðổi được trái tim là đổi được tất cả.

Lời Chúa hôm nay là một lời nhắc nhở Hội Thánh. Truyền thống, luật lệ và nghi thức là điều cần thiết, nhưng phải giữ điều cốt tủy của luật Chúa là yêu thương. Tôn kính Thiên Chúa qua phụng vụ là điều phải làm, nhưng phải đặt trái tim và cuộc sống mình trong đó. Chúng ta vẫn có thể lẫn lộn cái chính với cái phụ. “Xin mọi người nghe tôi nói đây và hiểu cho rõ” (c. 14). Lời Ðức Giêsu nhắn nhủ đám đông ngày xưa vẫn là Lời nói với chúng ta hôm nay.

Cha Antôn Nguyễn Cao Siêu S.J.